Produkty >> Słowniczek

Słowniczek

 
Bigowanie (przegniatanie) - proces introligatorski polegający na odciskaniu (wgniataniu) rowków w materiale, np. papierze lub kartonie w celu ułatwienia jego złamywania. Bigowania można dokonywać za pomocą:

  • big zamocowanych w wykrojnikach, a te z kolei umieszczane są w maszynach
  • taśm nagniatających montowanych na cylindrach dociskowych maszyn offsetowych
  • ręcznie za pomocą kostek introligatorskich.
Na odciśnięty rowek mówi się big lub bardziej po polsku - przegniecenie.

Bitmapa – mapa bitowa – plik wykorzystujący rastrowy sposób reprezentacji komputerowej grafiki dwuwymiarowej polegający na określeniu położenia każdego piksela obrazu, oraz przypisaniu mu wartości bitowej określającej kolor w danym w trybie koloru.

Broszura
drukowane wydawnictwo nieperiodyczne, oprawione zawierające wg ustaleń UNESCO, nie więcej niż 48 stronic, nie wliczając okładki.

CMYK zestaw czterech podstawowych kolorów farb drukarskich. Farby te są półprzezroczyste, służące do druku wielobarwnego.

C
cyjan (ang. Cyan)
M
madżenta (ang. Magenta)
Y
żółty (ang. Yellow)
K
czarny (ang. blacK)

Czcionka
rodzaj materiału zecerskiego, w kształcie prostopadłościanu, składający się ze słupka i główki czcionki, która ma górną część tak uformowaną, że daje na odbitce obraz znaku graficznego.

DTP – komputerowe projektowanie i przygotowanie publikacji do wydruku lub przeniesienia na inne nośniki, przy użyciu urządzeń cyfrowo sterowanych oraz odpowiedniego oprogramowania.

DPI – liczba punktów (rastrowych) na długości cala.

Drukowanie do pliku - niektóre programy i systemy operacyjne oferują możliwość przekierowania drukowanego dokumentu z portu LPT na dysk twardy. Wydruk jest w takim wypadku zapamiętywany w postaci pliku, dzięki czemu można zanieść go na inny komputer i tam wydrukować, korzystając z tej samej drukarki, na którą został przygotowany. Zaletą tej metody jest to, że nie ma potrzeby korzystania z programu, w którym dokument został pierwotnie stworzony, wadą - że przyszłego wydruku nie można już zmodyfikować.

Falcowanie, złamywanie - jedno- lub wielokrotne składanie arkusza papieru, czystego lub zadrukowanego, na pół (najczęściej) lub w dowolnych innych proporcjach, na różne sposoby (w różnych kierunkach), w celu osiągnięcia docelowego formatu i liczby stron składki. Np. trzykrotne złożenie na pół arkusza daje składkę szesnastostronicową. Każde miejsce zaginania arkusza to falc (złam) i po złożeniu tworzy nową krawędź. Maszyna do falcowania to: falcerka czyli złamywarka (niepoprawnie falcarka lub falcówka).

Format arkusza – to standardowe rozmiary arkusza papieru stosowane powszechnie w drukarniach i rysunku technicznym
Norma ISO 216 definiuje trzy serie formatów: A, B i C. Format C określa głównie rozmiary kopert

Stosunek boków w formacie A jest zawsze jak 1 do √2, aczkolwiek z zaokrągleniem do pełnych milimetrów, Rozmiary formatu A0 są tak dobrane, aby jego powierzchnia wynosiła 1 m². Kolejne formaty z tej serii są tworzone przez dzielenie arkuszy w połowie ich dłuższego boku

Wymiary formatów B są średnią geometryczną z dwóch pośrednich wymiarów A z zaokrągleniem do pełnych milimetrów

Seria formatów C jest głównie pomyślana do kopert. Ich numeracja informuje, jakiego rodzaju papier formatu A można bez składania umieścić w danej kopercie, np. do koperty C4 mieści się bez składania papier A4

formaty zasadnicze
formaty pomocnicze
SZEREG A
SZEREG B
SZEREG C
Symbol formatu
Wymiary arkusza
mm
Symbol formatu
Wymiary arkusza [mm]
Symbol formatu
Wymiary arkusza [mm]
4A0
1682×2378
2A0
1189×1682
A0
841×1189
B0
1000×1414
C0
917×1297
A1
594×841
B1
707×1000
C1
648×917
A2
420×594
B2
500×707
C2
458×648
A3
297×420
B3
353×500
C3
324×458
A4
210×297
B4
250×353
C4
229×324
A5
148×210
B5
176×250
C5
162×229
A6
105×148
B6
125×176
C6
114×162
A7
74×105
B7
88×125
C7
81×114
A8
52×74
B8
62×88
C8
57×81
A9
37×52
B9
44×62
C9
40×57
A10
26×37
B10
31×44
C10
28×40
format DL
99×210
koperta DL
110×220
C7/6
81×162

Fonty cyfrowe zapisy pisma określonego kroju, odmiany i stopnia,stosowane w komputerowych systemach wydawniczych.

Formatowanie tekstu – czynność wykonywana po wprowadzeniu i poprawieniu tekstu, polegająca na nadaniu mu atrybutów zgodnie z ustaloną wcześniej makietą.

Forma drukarska -prosta lub okrągła, metalowa lub z innego tworzywa powierzchnia z wypukłym, wklęsłym lub płaskim rysunkiem, przeznaczonym do drukowania;
do druku wypukłego kolumna lub zestaw kolumn przeznaczonych do drukowania;
do rozbiórki kolumna po wydrukowaniu przeznaczona do segregacji materiału zecerskiego do kaszt.

Gęstość optyczna 1. logarytm dziesiętny odwrotności zdolności przepuszczania lub odbijania światła przez dany materiał; im większa gęstość optyczna światła, a a mniejsza gęstość światła odbitego lub przechodzącego; 2. stopień nieprzezroczystości, np. naświetlonej emulsji fotograficznej na materiale przeźroczystym lub krycia zadrukowanej powierzchni.

Gilotyna (krajarka jednonożowa) – maszyna introligatorska do przekrawania (przecinania) wyrobów papierniczych w arkuszach lub druków, charakteryzująca się jednym nożem, pracującym na zasadzie opadania, po jego uruchomieniu.

Gramatura – masa (ciężar) wyrobu papierniczego o powierzchni 1 m2 , wyrażony w gramach.

Grafika bitmapowa patrz grafika rastrowa.

Grafika rastrowa rodzaj grafiki komputerowej, będącej obrazem wielotonalnym, złożonym z wielu pikseli, którego dokładność odwzorowania oryginału zależy od zastosowanej głębokości bitowej i rozdzielczości urządzenia zewnętrznego (np. ekranu monitora lub drukarki).

Introligatornia zakład samoistny lub dział zakładu poligraficznego, zajmujący się oprawianiem książek i broszur, lub nadaniem wykonanym innym drukom postaci końcowej.

Introligatorstwo dział techniki poligraficznej obejmujący procesy wykończeniowe druków, związane z ostatecznym uformowaniem produktu poligraficznego.

JPG, JPEG standard kompresji statycznych obrazów rastrowych, przeznaczony głównie do przetwarzania obrazów naturalnych (zdjęć satelitarnych, pejzaży, portretów, itp.), charakteryzujących się płynnymi przejściami barw oraz brakiem lub małą ilością ostrych krawędzi i drobnych detali.

Justowanie 1. wypełnienie justunkiem miejsc niedrukujących w składzie zecerskim a także w składzie fotograficznym (komputerowym), jak również wykonanie odstępów międzywyrazowych, do określonej długości wiersza lub kolumny; 2. regulowanie przyrządu pomiarowego lub optycznego.

Kaszerowanie
- uszlachetnianie wyrobu papierniczego poprzez oklejanie cienkim papierem (niezadrukowanym lub zadrukowanym) papieru znacznie grubszego, kartonu, tektury falistej itp.
w celach dekoracyjnych lub technologicznych. Termin odnosi się także do oklejania papierem całych powierzchni z tworzyw sztucznych. Typowym przykładem kaszerowania w celach dekoracyjnych jest oklejanie cienkim, zadrukowanym ozdobnie papierem powierzchni tektury falistej przeznaczonej na opakowania produktów, której nie da się bezpośrednio zadrukować na maszynie drukarskiej z powodu jej grubości oraz wewnętrznej struktury.

Kompresja obrazu (kompresja danych) – zmniejszanie rozmiaru pliku, poprzez usuwanie w nich nadmiarowych bitów informacji, stosowane głównie dla plików zawierających obrazy, dźwięki, sekwencje wizualne.

Korekta – 1. proces czytania i nanoszenia poprawek na odbitkach (wydrukach) korektorskich przy użyciu umownych znaków; 2. odbitki z oznaczonymi poprawkami błędów lub innych uzupełnień.

Krój czcionki - zestaw czcionek (liter, cyfr i innych znaków) o wspólnych cechach (grubość, proporcje). W procesach tekstu można spotkać wiele odmian. W składzie drukarskim używa się w zasadzie jednego kroju pisma o różnej liczbie punktów, poszerzonego o jego odmiany: kursywę i pismo pogrubione.

Kompozyt - materiał o strukturze niejednorodnej, złożony z dwóch lub więcej komponentów (faz) o różnych właściwościach. Właściwości kompozytów nigdy nie są sumą, czy średnią właściwości jego składników. Najczęściej jeden z komponentów stanowi lepiszcze, które gwarantuje jego spójność, twardość, elastyczność i odporność na ściskanie, a drugi, tzw. komponent konstrukcyjny zapewnia większość pozostałych własności mechanicznych kompozytu.

Laminowanie - zwane też foliowaniem to rodzaj uszlachetnienia druku polegający na przyklejeniu do powierzchni zadrukowanej przezroczystej folii (laminatu). Laminować można powierzchnie jednostronnie lub dwustronnie (czyli laminat występuje z jednej strony powierzchni laminowanej lub po obu jej stronach). Dzięki laminowaniu zadrukowana powierzchnia uzyskuje dodatkowe
walory estetyczne i zabezpieczona przed działaniem mechanicznym, chemicznym, promieniowaniem UV, wilgocią.

Liniatura rastra– liczba linii przeźroczystych lub nieprzeźroczystych mieszczących się na jednostce długości, stosowanych w rastrach, określana w liniach na centymetr.

Linia pisma - teoretyczne linie proste, poziome i równoległe do siebie, wyznaczające granice rysunku liter oraz pozostałych znaków w czcionkach i fontach. Mówiąc dokładniej są to linie odniesienia, wobec których wyznacza się znaki, ponieważ ich obrys nie zawsze musi być do tych linii styczny.

Makieta – projekt układu graficznego publikacji wydawniczej, wykonanej jako wzorzec do formowania (łamania) poszczególnych stronic druku, przedstawionego jako zbiór kartek określonego formatu lub wydruki komputerowe składu i (lub) ilustracji albo w postaci dokumentu komputerowego np. Zapisu cyfrowego.

Matchprint - to odbitki próbne wykonywane z naświeconych wcześniej klisz. Ukazują one faktyczną końcową kolorystykę pracy a stała kontrola kalibracji maszyn gwarantuje zachowanie jakości kolorystycznej.

Mora – niepożądane tło na negatywach lub diapozytywach rastrowanych, powstające przy fotoreprodukcji a także komputerowej obróbce oryginałów rastrowanych, wskutek niewłaściwego nakładania na siebie punktów rastrowych, traktowanie na ilustracji jako usterka.

Mutacja - dokonanie w części nakładu zmian w tekście, np. zmiana dat, godzin, nazwisk, zmiana pewnej części tekstu przy matrycowaniu druków akcydensowych itp. - w gazecie częściowa zmiana tekstu pierwszego wydania pisma, ze względu na potrzebę wprowadzenia świeższych lub wiadomości.

Naświetlarka - służy do sterowanego cyfrowo procesu naświetlania płyt termicznych uczulonych na promieniowanie podczerwone o długości fali 830 nm. Płyty takiego typu wytrzymują wysokie nakłady drukowanych zleceń zachowując bardzo wysoką jakość obrazu. Można je dodatkowo wygrzewać w celu zwiększenia odporności mechanicznej, dzięki czemu można za ich pomocą drukować bardzo wysokie nakłady oraz drukować przy użyciu bardzo agresywnych chemicznie farb graficznych takich, jak farby utrwalane promieniowaniem UV. Jednocześnie, płyty te są całkowicie nieczułe na promieniowanie widzialne, co umożliwia ich obróbkę w świetle dziennym.

Offset - poligr. technika druku płaskiego, w której farba drukarska przenoszona jest z formy drukowej – metalowej płyty pokrytej warstwą światłoczułą na podłoże za pośrednictwem cylindra pokrytego warstwą gumy; metodą offsetową drukuje się na jednobarwnym lub wielobarwnym papierze (np. gazety, czasopisma, książki, mapy, plakaty), tekturze, folii metalowej lub z tworzywa sztucznego, blasze; druk offsetowy.

Oprawa introligatorska – forma wykończenia druku lub niezadrukowanego papieru, polegająca na trwałym połączeniu – kart, wkładu z okładką.

Oprawa książki - czynność obejmująca składanie (falcowanie) wydrukowanych arkuszy do ustalonego formatu, zbieranie składek (kompletowanie), szycie, obcinanie oraz łączenie z okładką. Polska Norma PN-65/P-55501 rozróżnia dziewięć zasadniczych rodzajów opraw przemysłowych.

Pagina – liczba oznaczająca kolejność strony.

Pantone - to gotowe farby służące do druku jednokolorowego lub wielokolorowego (nie należy mylić z drukiem wielobarwnym).

Paser (punktura) - to element graficzny umieszczany poza formatem netto publikacji poligraficznej, służący jako "celownik" w druku barwnym do dokładnego nanoszenia obrazu drukowego kolejnymi farbami drukowymi w to samo miejsce. W druku jednokolorowym pasery nie mają zastosowania. Pasery stanowią miejsce kontroli i punkt odniesienia przy montażu klisz, wykonywaniu odbitek próbnych oraz w samym druku. Znajdują się one na każdym z wyciągów barwnych w tym samym miejscu i mają ten sam kształt. Zazwyczaj znajdują się one w strefie spadów, które są odcinane w procesach introligatorskich.

Perforacja – otworki do oznaczania, np. Miejsca oddzielenia odcinków druków, skoku, prowadzenia taśmy, kodów umownych.

Plagiat - skopiowanie cudzej pracy/pomysłu (lub jej części) i przedstawienie pod własnym nazwiskiem, np. obrazu, grafiki, fotografii, odkrycia, piosenki, wiersza, wynalazku. Plagiat nie odnosi się do grafik/tekstów możliwych do użytku dla każdego.

PNG rastrowy format plików graficznych oraz system bezstratnej kompresji danych graficznych.
Przejście tonalne - w malarstwie, poligrafii, fotografii równomierne przejście na pewnej powierzchni z jednej barwy do drugiej lub z jednego odcienia tej samej barwy do innego jego odcienia.

Raster - to jednotonalny obraz składający się z drobnych kropek, dający podczas oglądania
z normalnej odległości wrażenie istnienia półtonów, gdy kropki te są już na tyle małe, że zlewają się z otaczającym je tłem. Jasność osiągniętych w ten sposób półtonów wynika ze stosunku powierzchni zajętej przez elementy rastra (plamki rastra) do powierzchni otaczającego te elementy niezadrukowanego jasnego (najczęściej białego) podłoża drukowego.

Register – padanie na siebie wierszy, stronic publikacji tekstowej lub tekstowo – ilustracyjnej, np. książki drukowanej dwustronnie.

RGB – określenie trzech barw pierwszorzędowych (podstawowych) w addytywnym mieszaniu fal promieniowania świetlnego: czerwonej, zielonej i niebieskiej. Skrót od ang. Red, Green, Blue.

RIP – urządzenie lub program przekształcający obraz zapisany w postaci danych cyfrowych (mapy bitowe, grafika wektorowa, dane postscriptowe) na poszczególne piksele lub punkty rastrowe i wykorzystywane dalej w tej postaci przez urządzenia tj: ekrany monitorów, naświetlarki, drukarki i inne urządzenia wejściowe i wyjściowe. Skrót od ang. Raster Image Processor (procesor obrazu rastrowego).

Rozdzielczość – miara jakości lub cecha charakteryzująca zdolność odwzorowania szczegółów obrazu np. optycznego, fotograficznego, określana liczbą punktów – pikseli lub linii, dających się policzyć na jednostkę długości.

Rozetka - rozetowanie; wzór regularnych, małych "kółeczek", powstający w druku po nałożeniu czterech rastrów (o odpowiednich kątach).

Rycowanie (nakrawanie) - nacinanie powierzchni folii samoprzylepnej, papieru samoprzylepnego itp., bez przecięcia na wylot podłoża.

Ryza – jednostka handlowa określająca liczbę arkuszy papieru lub kartonu, równa 500 arkuszom.

Separacja barw – dzielenie oryginału barwnego na oddzielne rozbarwienia, odpowiadające trzem barwom pierwszorzędnym: żółtej, purpurowej, niebieskozielonkawej i dodatkowo czarnej, w systemie CMYK stosowanym w procesie drukowania. Natomiast w przypadku drukowania farbami barw drugorzędowych liczba rozbarwień może być inna.

Sitodruk - jedna z metod drukowania, wykorzystywana do drukowania jedno i wielobarwnego, na papierze, tekturze, foliach i płytach z tworzyw sztucznych, metalach (np. plakatów, etykiet, opakowań, kalkomanii, reklam) oraz na przedmiotach uformowanych, tzw. kształtkach z różnych materiałów, m.in. na butelkach szklanych i z tworzyw sztucznych, pojemnikach na butelki, płytach kompaktowych, płytach czołowych urządzeń i przyrządów kontrolnych, itp.

Skaner – urządzenie analizujące oryginał na drodze optycznej i zapisujące go w postaci danych cyfrowych jako obraz komputerowy.

Słowniczek Apla - to jednolite tło nałożone jedną farbą dowolnego koloru w ilości dokładnie 100%. Efektem apli jest jednolita powierzchnia druku (zamiast rastra) czyli pełne krycie.

Sztancowanie (wykrawanie) - czynność introligatorska polegająca na wykrawaniu z arkusza (lub stosu arkuszy) papieru, kartonu, tektury lub innego podobnego podłoża pożądanego kształtu wyrobu papierniczego lub poligraficznego o skomplikowanych kształtach, których nie można uzyskać za pomocą zwykłego krojenia na gilotynie introligatorskiej. Wykrawania dokonuje się za pomocą wykrojnika. Za pomocą wykrawania można zarówno nadawać wyrobom odpowiednie kształty zewnętrzne, jak i wykonywać w nich otwory. Wykrawanie jest metodą wytwarzania m.in. takich wyrobów jak: składane opakowania kartonowe, kartki świąteczne o nietypowych kształtach, kalendarze, standy.

TIFF – jeden z popularniejszych formatów pliku graficznego, stworzony przez Aldus Corporation do zapisu i przesyłania cyfrowych obrazów w postaci map bitowych. Skrót od ang. Tagged Image File Format.

Tinta - to jednolite tło nałożone jedną farbą dowolnego koloru w ilości mniejszej niż 100%.
W poligrafii efektem tej tinty jest niepełne krycie czyli raster nazywany przez drukarzy gwarowo "siatką".

Tłoczenie - (nazywane też suchym tłokiem) w poligrafii to rodzaj uszlachetnienia druku. Jest to proces tworzenia w materiale tłoczonym (zwykle papier, często tworzywa sztuczne, skóra) trójwymiarowego wzoru przez ściśnięcie matrycą/patrycą, zazwyczaj w celu uwypuklenia, nadrukowanego wcześniej wzoru (napis, logo, element zdobniczy).

TRUE TYPE – format fontu stworzony przez Apple Computer Corporation i wdrożony przez Microsoft Corporation jako alternatywa dla fontów, Adobe PostScript. Fonty w tym formacie mogą być wykorzystywane przez urządzenia wyjściowe wykorzystujące dane wektorowe - drukarki, naświetlarki, jak i dane w postaci map bitowych – ekrany monitorów.

Układ graficzny – zaprojektowane rozmieszczenie elementów graficznych na arkuszu, karcie, stronicy lub innej formie.